Một thông tin được cho là của Ủy ban Thánh nhạc, yêu cầu không sử dụng hai bài “Chúa chăn nuôi tôi” trong lễ an táng và “Phúc cho những ai” trong lễ hôn phối, đang được chia sẻ rộng rãi. Tuy nhiên, một linh mục cho biết đây không phải văn bản chính thức của UBTN – Ủy Ban Thánh Nhạc; đồng thời lưu ý rằng hai bài hát này không nên dùng thay thế Thánh vịnh đáp ca, nhưng cũng không thể vì thế mà kết luận chúng bị cấm hoàn toàn trong các Thánh lễ nói trên.
Trên trang cá nhân Facebook, Linh mục Joseph Martin Quốc Vinh viết:
Mấy ngày gần đây có xuất hiện một thông tin cho rằng hai bài hát “Chúa chăn nuôi tôi” (Phanxicô) không được hát trong lễ an táng/ cầu hồn và bài “Phúc cho những ai” (Huyền Linh?) không được hát trong lễ hôn phối. Vì nhiều người thắc mắc hỏi riêng nên mình có tham khảo ý kiến của UBTN và có một vài suy nghĩ kèm theo, xin chia sẻ như sau:
– Đây là tin giả, theo nghĩa là tin không chính thống. Văn bản của UBTN thường không có định dạng như vậy, và cuối mỗi thông báo cũng đều có ngày tháng lẫn chữ ký của người ra thông báo. Có ai đó đã tự đánh ra cái tin này nhân danh UBTN mà còn ký tên ở dưới là Đức Cha Vị nữa… Nếu có ý ngay lành muốn phổ biến thông tin đi nữa cũng không được làm như thế! Có người cũng đã vội trách UBTN. Trong thời buổi thông tin lộn xộn như thế này, chúng ta cần cẩn thận hơn.
– Nội dung có phần đúng có phần sai. Đúng là hai bài hát này không được hát để thay thế phần thánh vịnh đáp ca. Bởi vì bài Chúa chăn nuôi tôi (Phanxicô) chỉ lấy cảm hứng từ thánh vịnh 22 chứ không có ý dệt nhạc từ thánh vịnh này. Còn bài Phúc cho những ai cũng vậy. Có rất nhiều nghi vấn về tác giả, bởi vì cha Huyền Linh (Lê Huy) tác giả của nhiều bài thánh ca xưa (Lời Mẹ nhắn nhủ, Ave Maria, Con đến trước Tòa) có thủ pháp rất khác với bài này. Có nhiều người nói tác giả bài này chính là Maria Huyền Linh, một nữ tác giả viết bài “Ngợi ca Lòng thương xót…” thường được sử dụng trong các giờ cầu nguyện kính Lòng Chúa Thuơng Xót. Tác giả là ai, thú thật chuyện này còn chưa rõ. Tuy nhiên, về nội dung, thì bài hát này cũng không dệt nhạc đủ “nguyên chất” để có thể sử dụng trong phần thánh vịnh đáp ca. Cả hai bài này, nếu có hát thì nên được hát vào những phần khác chứ không thay thế cho thánh vịnh đáp ca. Nhưng nói như thông báo trên là cấm hát hoàn toàn trong lễ an táng/cầu hồn và hôn phối, thì không chính xác. Các thông báo chính thức của UBTN thì từ ngữ thường được cân nhắc rất cẩn thận chứ không hàm hồ như thế này.
– Nhân việc này, một số ý kiến cho rằng hiện nay tình trạng thánh vịnh đáp ca trong thánh nhạc Việt Nam là rất hỗn tạp đến mức đáng lo. Ý kiến này không phải không có lý, khi một mặt thì việc phổ nhạc thánh vịnh đáp ca tràn lan có khả năng gây biến dạng Lời Chúa là một nguy cơ có thật, một mặt khác thì bản dịch chính thức các sách phụng vụ vẫn còn đang trong giai đoạn xin phép Tòa Thánh. Tuy nhiên, cũng như việc tạm chấp nhận tình trạng song hành giữa các phiên bản sách phụng vụ hiện nay đang lưu hành trong các cộng đoàn và giáo xứ (trong khi chờ xin phép Tòa Thánh), thì các bài hát dệt ý sát với thánh vịnh đáp ca cũng được tạm chấp nhận để hát nếu đã có Imprimatur, trong khi chờ bản dịch mới. Trong thực tế nơi các ca đoàn hiện nay, có những ca đoàn khá quan tâm nên thi hành rất sát kỷ luật thánh nhạc (chỉ sử dụng những bài nào dệt nhạc sát với thánh vịnh đáp ca mới sử dụng để hát trong phần thánh vịnh đáp ca), nhưng cũng có một số ca đoàn vẫn còn chưa lưu tâm đủ. Chẳng hạn, có ca đoàn chủ trương: “miễn có hát là may rồi!”, hay hát một bài chẳng phải thánh vịnh đáp ca vào lúc này (tình trạng này trước đây rất phổ biến vì thiếu được cập nhật, nay, có lẽ đã đỡ nhiều, nhưng vẫn không phải là không còn!), hay chọn hát bài nào cũng được dù chỉ cảm tác từ thánh vịnh. Có ca đoàn chỉ quan tâm là hát đúng thánh vịnh đó mà không quan tâm tới việc phiên bản thánh vịnh đó có hợp với lễ đó không. Cần biết là trong năm phụng vụ, Giáo Hội đề nghị một thánh vịnh cho nhiều dịp lễ khác nhau. Tuy cùng thánh vịnh nhưng câu đáp và số câu của mỗi lễ sẽ khác nhau. Khi chọn, không chỉ cần đúng thánh vịnh là đủ, nhưng cần xem câu đáp đó có đúng và các câu xướng có tương ứng phù hợp hay không nữa.
– Vậy, tóm lại, trong nhiều hội thảo, chủ trương của UBTN cũng rõ ràng về vấn đề này. Đó là trong khi chờ đợi một bản dịch mới và các tác giả sẽ dựa vào đó để dệt nhạc các tác phẩm của mình cách trung thành đúng như bản chất của thánh vịnh đáp ca là bản văn cố định (không được phép thích nghi hay sửa đổi), thì hiện tạm chấp nhận những bài hát nào dệt nhạc cho thánh vịnh đáp ca đã được Imprimatur. Tuy nhiên, chính các ca trưởng cũng cần phải làm phần của mình, nghĩa là phân định xem bài hát này có thật sự “nguyên chất” dệt nhạc từ thánh vịnh (để hát thánh vịnh đáp ca) hay cảm tác (dùng để hát các phần khác). Không hát những bài không phải thánh vịnh vào phần thánh vịnh đáp ca. Và nếu có chọn thì cần phải chọn cho chính xác (không chỉ là tên thánh vịnh mà còn tra cứu cả phần câu đáp lẫn câu xướng xem có chính xác với bản văn mà Sách Các Bài Đọc đề nghị hay không). Và thêm nữa, cũng không có lý do hay thẩm quyền nào để tùy tiện cắt bớt số câu xướng mà phụng vụ đã quy định.
✍️ Bạn có ý kiến hoặc lập luận với bài viết, vui lòng bình luận tại đây: Tin Công Giáo 24h