Đức cha Anphong phúc trình lên HĐGMVN về linh mục Đặng Hữu Nam

Kính thưa cộng đoàn, mới đây, Linh mục JB Lê Ngọc Dũng chia sẻ 1 video, là bản phúc trình về sự việc cha Antôn Đặng Hữu Nam do Đức cha Anphong Nguyễn Hữu Long (GP Vinh) để trình lên Hội đồng Giám mục Việt Nam.

Dưới đây là toàn văn bản phúc trình chính thức của Đức cha Anphong Nguyễn Hữu Long – Giám mục Giáo phận Vinh gửi Hội đồng Giám mục Việt Nam vào ngày 04/10/2025. Văn bản chi tiết hóa quá trình xử lý kỷ luật đối với linh mục Đặng Hữu Nam, làm rõ các căn cứ Giáo luật dẫn đến quyết định ký sắc lệnh huyền chức, đồng thời phơi bày những góc khuất thao túng truyền thông đang gây tổn hại đến thanh danh Giáo hội và sự hiệp nhất của Giáo phận.

Bản Phúc Trình Về Sự Việc Linh Mục Đặng Hữu Nam

Kính gửi Đức Tổng Chủ tịch và Ban Thường vụ Hội đồng Giám mục Việt Nam, quý Đức Cha thuộc Hội đồng Giám mục Việt Nam. Con là Anphong Nguyễn Hữu Long, Giám mục Giáo phận Vinh. Xin kính gửi bản phúc trình dưới đây đến Đức Tổng Chủ tịch và Ban Thường vụ cùng quý Đức Cha thuộc Hội đồng Giám mục Việt Nam.

Giáo phận Vinh thuộc tỉnh Nghệ An chúng con vừa trải qua hai cơn bão số 5 và số 10 gây thiệt hại nặng nề, thì lại lâm vào một cơn bão khác cũng kinh hoàng và nặng nề hơn. Đó là cơn bão truyền thông mang tên Đặng Hữu Nam, một linh mục thuộc Giáo phận. Cơn bão tố này vẫn còn đang hoành hành và gây thiệt hại rất lớn không chỉ cho con, cho Giáo phận Vinh mà còn cho cả Giáo hội. Mặc dù năm năm qua con cố gắng giải quyết nội bộ, nhưng nay sự việc đã vượt qua ranh giới Giáo phận và phạm vi quyền hạn của con, xét về mức độ lan tỏa. Sau đây, con xin phép trình bày sự vụ để quý Đức Cha biết tường tận và giúp ý kiến cho con.

Về nhân thân của Linh mục Đặng Hữu Nam

Linh mục Antôn Đặng Hữu Nam sinh ngày 19 tháng 2 năm 1976, được đào tạo tại Đại Chủng viện Vinh Thanh từ năm 2001 đến năm 2008. Ngài chịu chức linh mục ngày 29 tháng 6 năm 2008, sau đó lần lượt được nhận bài sai làm quản xứ Tân Hội (Giáo phận Hà Tĩnh), Bình Thuận, Phú Yên, và Mỹ Khánh (Giáo phận Vinh). Ngày 17 tháng 6 năm 2020, một năm rưỡi sau khi về Giáo phận Vinh, con quyết định cho Cha Nam thôi làm mục vụ tại Giáo xứ Mỹ Khánh và rút về ở Tòa Giám mục Vinh. Đến ngày 31 tháng 12 năm 2021, con buộc phải ký sắc lệnh huyền chức Cha.

Về tính cách, Cha Nam là một người kiêu căng, ngạo mạn, nóng tính, dễ nổi giận và khi giận thì rất đáng sợ từ lời nói đến thái độ. Cha thốt ra những lời cộc cằn, rủa sả, thô tục, khiến ai nấy đều khiếp sợ từ cử chỉ đến nét mặt. Cha có thái độ cực đoan, luôn nghĩ mình đúng, hay lý sự, thiếu sự khiêm tốn và hiền lành.

Từ hơn 10 năm nay, Cha rêu rao mình mắc hai bệnh ung thư nhưng không đi bệnh viện khám và điều trị, cũng không có một chứng từ y khoa nào xác minh bệnh lý. Không ai tin là Cha mắc căn bệnh quái ác đó, ngoại trừ những người cùng hội cùng thuyền và những người cả tin ở xa. Thêm vào đó, Cha Nam là người rất nhiều âm mưu. Khi làm việc với con, Cha lén ghi âm mà không được sự đồng ý của con. Cha vẫn lặp lại hành động đó với những người khác, điển hình như với Đức Cha Hợp, nhằm đưa ngài vào tròng để gây áp lực. Sau khi Cha Nam về Tòa Giám mục, có một lần Đức Cha Hợp đến thăm con và nói rằng ngài cảm ơn vì con đã làm được với Cha Nam điều mà ngài không làm được. Con cũng từng trực tiếp hỏi Cha Nam rằng việc ghi âm lén như thế thì có liêm chính hay không.

Các hoạt động chính trị và truyền thông

Cha Nam được biết đến là người chống chính quyền từ nhiều năm trước. Hiện nay, trên mạng Internet vẫn còn lưu truyền nhiều video clip về những bài giảng và các vụ xung đột, ẩu đả với lực lượng công quyền. Các tổ chức chống Cộng trong và ngoài nước, trong đó có đảng Việt Tân, coi Cha như một anh hùng vì dám lên tiếng đấu tranh đòi công lý và chống lại bất công xã hội. Trở lại năm 2016, khi xảy ra sự kiện công ty Formosa xả chất thải ở Hà Tĩnh làm ô nhiễm môi trường sinh thái biển, Cha Nam cùng Cha Thục đã kêu gọi giáo dân viết đơn kiện đòi bồi thường, trực tiếp dẫn đoàn biểu tình vào Hà Tĩnh để nộp đơn. Tuy nhiên, trên đường đi đoàn đã lọt bẫy, dẫn đến xung đột với lực lượng công an khiến nhiều người bị thương, trong đó có những người hiện vẫn đang phải ngồi tù. Đáng buồn là một số kẻ đã lợi dụng cơ hội này, cố đấm ăn xôi, chấp nhận việc bị đánh đập và bắt giữ nhằm lấy hình ảnh làm bằng chứng xin tị nạn ở nước ngoài dưới danh nghĩa tù nhân lương tâm và nhân quyền.

Cha thường xuyên tổ chức các buổi lễ cầu nguyện cho công lý, hòa bình và tù nhân lương tâm, nhưng lại dùng chính bài giảng để công kích chính quyền. Trong khuôn viên nhà thờ và nhà xứ, Cha chăng các biểu ngữ chống chính quyền, trưng bày hình ảnh các tù nhân lương tâm và gắn camera giám sát, biến giáo xứ trở thành như một pháo đài chống Cộng. Đến năm 2021, Cha được đảng Việt Tân trao giải thưởng Lê Đình Lượng nhằm vinh danh những người đấu tranh cho nhân quyền. Cha cũng tích cực tham gia các buổi hội luận “Cà phê đá” để bình luận về các vấn đề chính trị, xã hội. Cha còn kết thân với các linh mục như Nguyễn Bá Thông, Nguyễn Văn Khải, Nam Phong, Đinh Hữu Thoại, Nguyễn Ngọc Thanh để quấy rối về mặt chính trị, xã hội và cả trong lĩnh vực tôn giáo.

Về mặt truyền thông, Cha sở hữu hai trang Facebook mang tên “Linh mục Đặng Hữu Nam” và “Hoài Thạch Sơn”, đồng thời có thể còn quản lý nhiều tài khoản ẩn danh khác hoặc cung cấp bài viết cho bên thứ ba đăng tải. Trên các nền tảng này, mỗi ngày đều đặn xuất hiện các dòng trạng thái (status) hay bình luận (comments) chỉ trích chính quyền, phê phán gay gắt những người không cùng quan điểm. Những hành động này cho thấy Cha hành xử giống một nhà chính trị hơn là một vị linh mục.

Đáng nói hơn, có những cuộc đối kháng do Cha chủ mưu đã dẫn đến bạo động, đổ máu và tù tội. Hậu quả là giáo dân phải gánh chịu thiệt hại nặng nề cả về thể lý lẫn tinh thần, ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống, công ăn việc làm và đẩy họ vào ngõ cụt. Trong những cuộc đấu tranh đó, người trực tiếp chịu thiệt thòi luôn là giáo dân, trong khi các linh mục khởi xướng lại không hề hấn gì. Những sự việc này đã làm phai mờ hình ảnh tốt đẹp của đạo Công giáo trong mắt đồng bào lương dân, khiến họ nảy sinh tâm lý thù ghét, e sợ và xa lánh đạo cũng như những người có đạo. Hệ lụy tất yếu là công cuộc loan báo Tin Mừng bị khựng lại. Về phía chính quyền, tất nhiên họ không thể chấp nhận những hành động quấy rối này. Tuy nhiên, do e ngại việc đụng chạm đến vấn đề tôn giáo và nhân phẩm linh mục, họ đã không có biện pháp xử lý trực tiếp đối với Cha Nam, mặc dù họ không ngần ngại trong việc trấn áp, bắt giam và làm khổ rất nhiều giáo dân.

Trách nhiệm chấn chỉnh của Giám mục Giáo phận

Trong tư cách và trách nhiệm của Giám mục Giáo phận, con buộc phải chấn chỉnh những việc làm sai trái của Cha theo Giáo luật. Con đã rất nhiều lần làm việc với Cha Nam về các vấn đề vô cùng nghiêm trọng.

Vấn đề đầu tiên là việc lợi dụng bục giảng. Trong các thánh lễ, Cha không giảng giải Lời Chúa mà lại dùng bài giảng để đả kích chính quyền, sau đó đưa lên mạng cho khắp nơi biết, điển hình như bài giảng trên đồi Vũng Áng. Con đã nghiêm khắc nhắc nhở Cha không được làm như thế, nhưng Cha biện hộ rằng mình chỉ đang thực hành quyền chính trị công dân. Con không phủ nhận quyền đó, nhưng yêu cầu Cha phải làm theo bốn tiêu chí: đúng nơi, đúng lúc, đúng người và đúng cách. Nhà thờ là nơi thờ phượng chứ không phải là diễn đàn chính trị. Nếu làm trái thì có khác chi biến Đền Thờ thành chợ búa, buôn bán súc vật, đổi chác tiền bạc, khiến Chúa Giêsu phải mạnh tay thanh tẩy. Các cử hành phụng vụ, nhất là Thánh Lễ, phải được cử hành thánh thiện. Khi cử hành Thánh Lễ, linh mục là thừa tác viên thánh, mặc phẩm phục thánh, đứng ở cung thánh, môi miệng được thánh hóa để đọc Lời Chúa và truyền phép Mình Máu Thánh, tuyệt đối không được đem chuyện chính trị trần tục vào. Tín hữu đến nhà thờ là để gặp Chúa và lãnh nhận ân sủng, họ không đến để phải nghe những bài giảng đượm màu sắc chính trị. Linh mục phải cư xử có văn hóa, thế mà Cha Nam trên tòa giảng lại phát ngôn những lời thô thiển, chướng tai. Rất nhiều giáo dân phàn nàn vì phải chịu đựng những bài giảng như thế, khiến hình ảnh vị linh mục nay bị công luận mỉa mai gọi bằng những từ ngữ xúc phạm như “thằng linh cẩu Nam kia”. Con khuyên Cha thi hành quyền công dân bằng cách mặc thường phục đến gõ cửa các cơ quan công quyền để trao đổi, lịch sự và tôn trọng, nhưng Cha không bao giờ dám làm.

Vấn đề thứ hai là sự bình an của không gian nhà thờ. Nhà thờ phải là nơi thanh bình, giúp người ta hướng thượng tâm hồn và gặp Chúa. Trái lại, Cha biến nhà thờ thành pháo đài chống Cộng, treo biểu ngữ, trưng chân dung tù nhân lương tâm, gắn camera giám sát công an chứ không phải phòng trộm. Có lần một người tâm thần đi ngang qua, thấy chiếc camera treo lủng lẳng nên lấy gậy đập. Cha liền giật chuông báo động hô hoán công an đến phá phách, gọi các xứ lân cận đến tiếp cứu. Giáo dân nghe chuông kéo đến vây bắt, đánh đập anh thanh niên này. Thậm chí một vị linh mục khác chưa hiểu chuyện cũng xông vào tát anh ta gây tai tiếng lớn. Con yêu cầu dẹp hết băng rôn, hình ảnh chính trị và camera giám sát, nhưng Cha không nghe.

Vấn đề thứ ba là cách sử dụng mạng xã hội. Trên mạng, Cha thường xuyên kích động sự thù ghét, chia rẽ, công kích từ chính quyền đến Giáo quyền, từ Giám mục, linh mục đến những ai khác quan điểm. Bản thân con luôn bị Cha công kích mỗi ngày suốt bốn năm qua. Con nhắc nhở Cha chỉ nên đưa lên mạng những gì xây dựng, bình an, hiệp nhất và yêu thương. Theo Giáo luật khoản 220, không ai được làm tổn thương thanh danh người khác cách bất hợp pháp. Khi con trực tiếp hỏi Cha đăng những điều đó có ý xỏ xiên hay không, Cha thản nhiên đáp: “Nếu Đức Cha hỏi vậy thì con trả lời là có”.

Quá trình thi hành sứ vụ quản xứ

Con đã điều tra những lời than phiền của giáo dân và thấy hoàn toàn có cơ sở. Cha thường quát tháo khiến giáo dân khiếp sợ không dám phật ý. Cha đưa chuyện cá nhân ra cộng đoàn để chỉ trích, xúc phạm cả dòng tộc họ. Các nữ tu làm việc tại giáo xứ cũng bị nhục mạ khiến họ phải rời đi tị nạn. Giáo dân không thấy Cha ra dâng lễ, đành đi về vì nghĩ Cha ốm. Cha luôn miệng nói mình bị bệnh mất ngủ, nhưng kỳ thực Cha thức khuya liên lạc nước ngoài bàn chuyện chính trị chống chính quyền nên sáng không dậy dâng lễ được. Sau đó hễ thích giờ nào, Cha lại giật chuông bắt ai có ở nhà phải đến lễ. Lúc 4 giờ sáng, Cha phát nhạc Thánh ca ầm ĩ khắp cả xứ. Người bên lương yêu cầu mở nhỏ lại để họ ngủ, Cha bất chấp khiến họ căm ghét. Khi Cha rời xứ, mọi người đều thở phào nhẹ nhõm. Đi đến đâu, Cha để lại sự chia rẽ, bè phái, mất hiệp nhất yêu thương đến đó.

Về vấn đề tài chính, dư luận liên tục thắc mắc về nguồn tiền giúp Cha mua hai căn nhà lớn ở Giáo xứ Yên Đại trị giá nhiều tỷ đồng. Khi bị hỏi, Cha chống chế đó là nhà của ân nhân nhượng cho một phòng, nhưng chính người bán nhà đất đã làm chứng là Cha nói dối. Tại Giáo xứ Phú Yên, trạm bán dầu cho tàu đánh cá gom góp được hơn 100 triệu đồng làm quỹ, Cha tự ý sử dụng không rõ mục đích khiến giáo dân bức xúc. Khi họ yêu cầu làm rõ, Cha lờ đi. Trong khi đó, Cha lại hãnh diện xúi giáo dân kéo đến trường học để hoạnh họe, chửi mắng Ban Giám hiệu vì chuyện thu phí học đường bằng những lời tục tằn đáng buồn. Cha lạm dụng quyền lực và lạm dụng lương tâm. Người lương rất bất bình, vì Cha mà họ thêm ghét đạo và người Công giáo, gây tai hại cho công cuộc loan báo Tin Mừng.

Quyết định điều chuyển, huyền chức và phản ứng từ mạng lưới

Sau nhiều lần nhắc nhở vô hiệu, con quyết định cho Cha nghỉ mục vụ tại Giáo xứ Mỹ Khánh, chuyển về Tòa Giám mục từ ngày 17 tháng 6 năm 2020. Kể từ đó, hàng ngày Cha đưa lên mạng các dòng trạng thái công kích, làm tiền đề cho nhiều trang mạng khác tấn công con bằng bình luận ác độc, bịa đặt, vu khống. Các cá nhân và đảng phái lưu vong hùa theo chụp mũ con là đảng viên Cộng sản, xuyên tạc rằng con trù dập một linh mục can đảm để bảo vệ chính quyền. Các linh mục như Martin Nguyễn Bá Thông, Nguyễn Văn Khải thuộc Dòng Chúa Cứu Thế cũng tham gia công kích. Các tổ chức như đảng Việt Tân rất hậm hực vì hiếm khi có một linh mục công khai đứng về phía họ ngay trong nước, nên họ làm mọi cách để ép con từ chức.

Khi Cha ở Tòa Giám mục, con vẫn bao dung để Cha đi dâng lễ hay đi ra ngoài. Chỉ đôi lần con không cho phép, Cha phản ứng thô bạo và tự ý bỏ đi. Cha thường xuyên lấy cớ đi chữa bệnh để vắng mặt nơi cư trú, dù luôn phân bua trên mạng là mình không hề có bệnh. Nghiêm trọng nhất là trong suốt gần hai tháng cuối năm 2021. Lợi dụng lúc con đi giảng Tĩnh Tâm ở Hà Nội, Cha tự thu dọn rời Tòa Giám mục, dọn đến ở hẳn trong căn nhà riêng tại Giáo xứ Yên Đại mà không xin phép. Trong căn nhà đó có sự hiện diện của chị Lượng, người được cho là làm nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe và là “con thiêng liêng” của Cha, điều này gây ra rất nhiều dư luận đồn đoán không hay.

Trước sự bất tuân phục trắng trợn để ra sống riêng, lạm dụng truyền thông gây chia rẽ, làm tổn hại thanh danh đạo Chúa, Giáo hội và Giám mục bề trên, con buộc phải huyền chức Cha kể từ ngày 31 tháng 12 năm 2021. Ban đầu con chỉ định ban hành mệnh lệnh bằng miệng để dễ dàng tha thứ về sau, nhưng do Cha Nam gay gắt đòi hỏi văn bản, nên vào ngày 8 tháng 1 năm 2022, con đã trao sắc lệnh huyền chức tận tay Cha. Sau khi huyền chức, dư luận chống đối trên mạng bùng nổ dữ dội suốt từ đó đến nay. Cha đích danh nhục mạ con trên không gian mạng và không một ai, kể cả Đức Cha Phụ tá hay các linh mục khác, có thể khuyên can được. Đáng sợ hơn, họ dùng công nghệ AI để lồng tiếng ngụy tạo, cắt ghép thông tin bịa đặt rồi nhét chữ vào miệng các nhân vật uy tín. Họ mượn danh Tòa Thánh, danh Đức Tổng Giám mục Marek Zalewski và các Đức Cha khác tung lên mạng đánh lừa người đọc một cách kinh khủng. Phần con chọn cách giữ thinh lặng tuyệt đối, nhưng thâm tâm luôn ái ngại những thông tin giả mạo sẽ làm những tâm hồn đơn sơ dễ tin bị vấp ngã.

Thông điệp từ Tòa Thánh và Suy nghĩ về hiện tượng Cha Nam

Ngày 28 tháng 4 năm 2022, trong kỳ họp Hội đồng Giám mục Việt Nam tại Thái Bình, phái đoàn Tòa Thánh đã có ngày làm việc chung với các Giám mục. Đức ông Miroslaw Wachowski, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Tòa Thánh, đã trực tiếp gặp con để chuyển ba thông điệp từ Đức Hồng Y Luis Antonio Tagle. Thứ nhất, Tòa Thánh cảm ơn con đã can đảm nhận bài sai về Giáo phận Vinh dù biết có nhiều gian nan. Thứ hai, Tòa Thánh hoàn toàn ủng hộ lập trường và cách hành xử của con trước bối cảnh khó khăn này. Thứ ba, Tòa Thánh khích lệ con kiên trì với niềm hy vọng mọi giông bão sẽ sớm qua. Con cũng đã đáp lời tri ân, khẳng định bản thân luôn hành động theo thánh ý Tòa Thánh và các đường hướng đối thoại mà Đức Hồng Y Fernando Filoni đã căn dặn ngày con nhậm chức.

Nhìn nhận sâu xa về hiện tượng này, não trạng chống Cộng cực đoan đã bám rễ sâu nơi người Công giáo Vinh từ lâu đời, sinh ra từ những giai đoạn lịch sử bách hại đau thương. Dù ngày nay chính quyền đã thay đổi tư duy, mong muốn đối thoại và giao hảo, nhưng não trạng này vẫn còn ngoan cố tồn tại nơi một số linh mục như Cha Nam. Điều tai hại là đa số giáo dân vì thiếu hiểu biết, cộng thêm tâm lý vâng phục tuyệt đối, đã cắm đầu nghe theo linh mục một cách mù quáng, dù đúng hay sai. Chưa kể, có những động cơ thực dụng đằng sau như tư lợi tiền bạc, hay tham vọng kiếm tấm vé tị nạn phương Tây. Sở dĩ hàng linh mục Vinh e ngại lên tiếng bênh vực con, một phần do văn hóa bao che cục bộ, phần vì họ sợ hãi sẽ trở thành nạn nhân tiếp theo bị tấn công và bôi nhọ thanh danh.

Kiến nghị

Kính thưa quý Đức Tổng, quý Đức Cha, nhân cơ hội cuộc họp thường niên quý báu này, con khẩn thiết xin quý Đức Cha đọc kỹ bản phúc trình và thương tình đóng góp ý kiến để giúp con giải quyết dứt điểm vụ việc của Cha Đặng Hữu Nam một cách thấu tình đạt lý. Sự việc không thể để dây dưa thêm nữa vì hệ lụy gây ra cho Giáo phận Vinh và toàn Giáo hội là quá lớn. Nguyện xin Chúa Thánh Thần luôn thánh hóa, hướng dẫn để thánh ý Thiên Chúa được thể hiện cách trọn vẹn trong mọi quyết định của chúng ta.

Làm tại Tòa Giám mục Vinh, ngày 04 tháng 10 năm 2025.

+ Anphong Nguyễn Hữu Long

Giám mục Giáo phận Vinh.

Phụ lục: Trích đoạn một trong những bài giảng của Linh mục Đặng Hữu Nam

“Lấy chủ thuyết Cộng sản, chủ thuyết đặt cái nền tảng của ranh giới, của lừa gạt để làm lẽ sống. Với chủ thuyết tam vô: vô gia đình, vô tổ quốc, vô tôn giáo. Họ đã dùng mọi chiêu bài để bóp méo sự thật, bóp méo lịch sử, lừa gạt người dân, lừa gạt nhiều thế hệ, kéo cả một dân tộc đi vào con đường sai lầm bi đát. Hôm nay bàn tay ấy đã biến 90 triệu con Lạc cháu Hồng anh dũng thành những người nhu nhược, vô cảm, độc ác và man rợ. Bàn tay ấy kéo đám mây điện toán vào trí não người Việt. Giữ biển đảo bằng cờ, chống ngập lụt bằng lu, biến cô giáo, bác sĩ thành con buôn, chùa chiền thành động quỷ, trí thức thành bưng bô, côn đồ thành lãnh đạo, không não thành thủ khoa, chó gà có bằng tiến sĩ, hiền tài thì bắt bỏ tù. Kẻ ngu lãnh đạo, lũ ngu dẫn đường.

Bàn tay ấy đưa Việt Nam xuống vị trí áp chót các quốc gia đáng sống; đứng đầu về ô nhiễm, kém chỉ số minh bạch, đàn áp tôn giáo, sát thủ tự do ngôn luận của thế giới. Bàn tay ấy đưa Việt Nam vào cuộc cách mạng 4.0 với đặc sản hoang tưởng, nói dối không biết ngượng. Sai mà cứ cãi, có lỗi mà không nhận, không sửa và không tự chức. Thích đổ thừa, tuyên truyền, lọc lừa và nổ bậy. Bàn tay ấy đã tạo ra Bộ trưởng Quốc phòng không đọc được bản đồ, tướng lĩnh không biết cầm súng. Bộ trưởng Y tế thì buôn bán thuốc giả, Bộ trưởng Giáo dục thì nói ngọng kiêm tú bà. Bộ trưởng Công thương kiểm định phân bón bằng mồm. Bộ trưởng Giao thông nghiệm thu bằng mũi. Bộ trưởng Tài nguyên bơi biển Vũng Áng, phùng mang trợn mắt nhồm nhoàm ăn cá Formosa.”