Kính thưa cộng đoàn, mới đây Cha JB Lê Ngọc Dũng, tiến sĩ giáo luật thuộc Giáo phận Nha Trang, đã đăng tải một video dài phân tích về vấn đề giáo luật liên quan đến việc bãi chức cha sở, cụ thể trong trường hợp Cha Giuse Nguyễn Văn Hiệu. (Xem video cuối bài viết)
Theo nội dung video, Cha Dũng cho biết những ngày qua, Cha An-rê Nguyễn Hữu Lễ đã nhắc lại một đoạn video cũ ghi cảnh một linh mục có lời lẽ nặng nề với giáo dân. Từ sự việc này, Cha Lễ cho rằng hành vi ấy mang tính giáo sĩ trị và bày tỏ ý định tiếp tục đưa vụ việc ra rộng rãi hơn, thậm chí đề nghị Tòa Thánh bổ sung các quy định cụ thể đối với những linh mục lạm dụng chức vụ, quát nạt hoặc chèn ép giáo dân.
Trước sự việc trên, Cha JB Lê Ngọc Dũng cho biết ngài muốn nhìn nhận vấn đề dưới ánh sáng giáo luật, đặc biệt là các điều khoản liên quan đến việc bãi chức cha sở.
Cha Dũng nhắc lại rằng, theo giáo luật, cần phân biệt giữa “bãi chức” và các hình phạt theo nghĩa hình sự. Việc bãi chức cha sở không phải là hình phạt hình sự, nhưng là một biện pháp hành chính mục vụ, được áp dụng khi thừa tác vụ của một cha sở trở nên nguy hại hoặc ít là không còn hữu hiệu cho đời sống giáo xứ.
Cha Dũng dẫn Giáo luật điều 1740, trong đó quy định rằng: khi thừa tác vụ của một cha sở trở nên nguy hại hoặc không hiệu quả vì một lý do nào đó, dù không nhất thiết là lỗi nặng của ngài, thì giám mục giáo phận có thể bãi chức cha sở khỏi giáo xứ.
Ngài cũng nhắc đến Giáo luật điều 1741, liệt kê những lý do chính yếu có thể dẫn đến việc bãi chức một cha sở, chẳng hạn: cách hành động gây thiệt hại hoặc xáo trộn nặng cho sự hiệp thông trong Giáo hội; thiếu khả năng hoặc bệnh tật khiến không thể chu toàn nhiệm vụ; mất thanh danh nơi giáo dân đứng đắn; chểnh mảng nghiêm trọng nhiệm vụ sau khi đã được cảnh cáo; hoặc quản trị tài sản cách bê bối gây thiệt hại nặng cho Giáo hội.
Từ đó, Cha Dũng nhận định rằng hành vi quát nạt, mắng chửi giáo dân, xét về bản chất, là điều xấu, bất xứng với linh mục và có thể gây tổn hại cho sự hiệp thông trong Giáo hội. Tuy nhiên, ngài nhấn mạnh rằng không thể chỉ dựa trên một đoạn video được đăng tải trên mạng để vội vàng kết luận rằng một linh mục phải bị bãi chức.
Xem video Cha Giuse Nguyễn Văn Hiệu quát mắng giáo dân, >>> TẠI ĐÂY <<<
Theo Cha Dũng, giám mục giáo phận cần điều tra rõ: hành vi đó chỉ xảy ra do nóng giận nhất thời hay là một thói quen kéo dài; sự việc có thực sự làm cho đời sống mục vụ trở nên nguy hại hay không; mức độ thiệt hại đến đâu; và linh mục liên quan có ăn năn, sửa đổi hay không.
Cha Dũng cũng nhắc đến Giáo luật điều 1742, theo đó, trước khi bãi chức một cha sở, giám mục phải điều tra, tham khảo ý kiến của hai linh mục được Hội đồng linh mục chọn, rồi nếu thấy cần thiết mới thuyết phục cha sở từ chức trong một thời hạn nhất định. Vì thế, ngài cho rằng giám mục không thể tùy tiện bãi chức một cha sở chỉ vì áp lực dư luận hoặc vì một đoạn video lan truyền trên mạng.
Liên quan đến trường hợp Cha Giuse Nguyễn Văn Hiệu, Cha Dũng cho biết sau khi sự việc được lan truyền, Đức cha Anphong Nguyễn Hữu Long, Giám mục Giáo phận Vinh, đã mời Cha Hiệu đến để hỏi rõ. Theo lời Cha Dũng, Cha Hiệu đã nhìn nhận mình nóng tính, mất bình tĩnh trong hoàn cảnh mệt mỏi sau buổi sáng làm việc mục vụ, đồng thời đã xin lỗi Đức cha và cộng đoàn, hứa sống khiêm tốn, nhẹ nhàng hơn. Cha Dũng cũng nói rằng từ đó Cha Hiệu không tái phạm và về sau đã nhiều lần xin được chuyển đi nơi khác.
Một điểm được Cha Dũng nhấn mạnh là cần nhìn sự việc trong toàn bộ bối cảnh, thay vì chỉ nhìn vào đoạn video ngắn. Ngài cho rằng đoạn clip lan truyền chỉ ghi lại phía Cha Hiệu đang quát nạt, trong khi không cho thấy đầy đủ diễn biến trước đó. Theo phần trình bày của Cha Dũng, nhóm người đến gặp Cha Hiệu hôm ấy có liên quan đến các vấn đề tài chính, nợ nần và những căng thẳng tại Đền thánh An Tôn Trại Gáo.
Cha Dũng cho biết thêm, khi Cha Hiệu được giao nhiệm vụ tại Trại Gáo, nơi đây đang có nhiều vấn đề phức tạp về quản trị tài chính. Cha Hiệu đã tiến hành chấn chỉnh việc quản lý, đặt camera giám sát, minh bạch việc kiểm đếm tiền dâng cúng và phối hợp với Tòa Giám mục trong việc xử lý các khoản nợ. Theo Cha Dũng, chính sự cứng rắn trong quản lý của Cha Hiệu có thể đã khiến một số người không hài lòng.
Trong video, Cha Dũng cũng liên hệ đến những tranh cãi khác tại Trại Gáo, nhất là các đơn thư liên quan đến đất đai, tài sản và việc quản trị của Tòa Giám mục. Ngài cho rằng có những thông tin đã bị đưa lên mạng khi chưa được điều tra đầy đủ, gây tổn hại đến thanh danh của Giáo hội, của giáo phận và của nhiều cá nhân liên hệ.
Tuy nhiên, Cha Dũng cũng không phủ nhận thực tế rằng trong đời sống Giáo hội, vẫn có những trường hợp linh mục hành xử nặng nề, thiếu bác ái, thậm chí mang não trạng giáo sĩ trị. Ngài cho rằng đây là vấn đề có thật và cần được các giám mục quan tâm xử lý theo đúng giáo luật, nhất là khi hành vi của một linh mục gây nguy hại cho đời sống đức tin của giáo dân hoặc làm cho việc mục vụ không còn hiệu quả.
Cha Dũng nhấn mạnh rằng sự nhân từ trong Giáo hội không có nghĩa là bỏ qua mọi sai phạm. Dẫn tinh thần cải tổ luật hình sự trong Giáo hội dưới thời Đức Thánh Cha Phanxicô, ngài cho rằng các giám mục và bề trên có trách nhiệm áp dụng kỷ luật khi cần thiết, để bảo vệ sự thánh thiện của Giáo hội và tránh gây gương xấu, hoang mang cho cộng đoàn.
Kết lại, qua video này, Cha JB Lê Ngọc Dũng muốn trình bày một cái nhìn giáo luật về vụ việc liên quan đến Cha Giuse Nguyễn Văn Hiệu. Theo ngài, hành vi quát nạt giáo dân là điều đáng trách và không phù hợp với tư cách linh mục. Nhưng để đi đến quyết định bãi chức một cha sở, giáo quyền cần điều tra cẩn trọng, cân nhắc toàn bộ bối cảnh, mức độ thiệt hại mục vụ, thái độ sửa đổi của đương sự và phải tuân thủ đúng thủ tục giáo luật.
Vụ việc một lần nữa đặt ra câu hỏi lớn hơn cho đời sống Giáo hội: làm sao để bảo vệ phẩm giá giáo dân, gìn giữ sự hiệp thông trong cộng đoàn, đồng thời cũng tránh việc kết án vội vàng trên mạng xã hội khi sự thật chưa được kiểm chứng đầy đủ.
Mời cộng đoàn xem video:
✍️ Bạn có ý kiến hoặc lập luận với bài viết, vui lòng bình luận tại đây: Tin Công Giáo 24h