Chân phước Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp sinh ngày 1 tháng 1 năm 1897 tại Tấn Đức, nay là xã Long Kiến, tỉnh An Giang. Ngài là con của ông Trương Văn Đặng (1860-1935) và bà Nguyễn Thị Thanh (1862-1904). Gia đình ngài sống tại họ đạo Cồn Phước, do linh mục Nguyễn Linh Sớm, sinh năm 1857, coi sóc. Đây là một gia đình Công giáo làm nghề nông, sống theo những giá trị truyền thống của người Việt.
Sau khi vợ qua đời vào năm 1904, ông Trương Văn Đặng đưa con trai là cậu Diệp sang Battambang, Campuchia để kiếm sống. Sau đó, ông tái hôn với bà Nguyễn Thị Phước, sinh năm 1890. Ít lâu sau, hai vợ chồng cùng cậu Diệp trở về Cồn Phước, An Giang sinh sống. Tại đây, gia đình có thêm một người con gái tên là Trương Thị Thìn.
Năm 1909, khi lên 12 tuổi, cậu Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp được nhận vào học bậc trung học tại Tiểu chủng viện Cù Lao Giêng, xã Tấn Mỹ, huyện Chợ Mới, tỉnh An Giang. Vì từ thời bấy giờ cho đến năm 1955, tất cả các xứ đạo Công giáo trên lãnh thổ Việt Nam bên kia sông Hậu, tức Giáo phận Long Xuyên và Cần Thơ hiện nay, đều thuộc Giáo phận Phnom Penh, do một giám mục người Pháp thuộc Hội Thừa sai Paris coi sóc, nên sau khi tốt nghiệp, cậu Diệp được nhận vào Đại chủng viện Phnom Penh, Campuchia.
Năm 1924, thầy Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp được thụ phong linh mục. Sau đó, ngài được bổ nhiệm làm phó xứ tại một làng người Việt Nam gọi là Hố Trư, nay là Ploutrey, xã Thomokô, huyện Lvea Em, tỉnh Kandal, Campuchia. Cho đến ngày nay, người dân trong làng vẫn còn nhắc nhớ về Chân phước Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp trong thời gian ngài phục vụ tại đây.
Đầu năm 1928, Chân phước Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp được điều về dạy học tại Tiểu chủng viện Cù Lao Giêng, An Giang.
Tháng 3 năm 1930, Chân phước Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp được bổ nhiệm làm chánh xứ Tắc Sậy. Đây là một họ đạo nhỏ ở tỉnh Bạc Liêu. Ngoài Tắc Sậy, ngài còn coi sóc cả Khúc Tréo và các giáo dân sống rải rác trong vùng. Dưới sự hướng dẫn của ngài, số giáo dân gia tăng đáng kể, nhiều nhà thờ mới cũng được xây dựng. Chân phước Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp đã để lại nhiều dấu ấn tốt đẹp trong công tác mục vụ và truyền giáo.
Trong bối cảnh chiến tranh và xã hội nhiều biến động, Chân phước Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp vẫn chọn ở lại với đoàn chiên. Ngài không rời bỏ giáo dân khi họ gặp nguy hiểm, nhưng can đảm ở lại để bảo vệ những người được trao phó cho mình. Ngày 12 tháng 3 năm 1946, ngài đã hiến mạng sống, trở nên chứng nhân đức tin và là hình ảnh người mục tử nhân lành dám hy sinh vì đoàn chiên.
Sau khi ngài qua đời, phần mộ tại Tắc Sậy dần trở thành nơi hành hương quen thuộc của đông đảo tín hữu và cả nhiều người ngoài Công giáo. Qua nhiều thập niên, rất nhiều người từ khắp nơi tìm đến kính viếng, cầu nguyện, xin ơn và tạ ơn.
Trước lòng sùng kính ngày càng lan rộng, Giáo phận Cần Thơ đã tiến hành cuộc điều tra theo quy định của Giáo hội. Từ năm 2011 đến năm 2017, Giáo phận Cần Thơ thu thập, kiểm chứng và hệ thống hóa các tài liệu liên quan đến cuộc đời, sứ vụ mục tử và cái chết của Chân phước Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp.
Trong tiến trình này, Giáo phận Cần Thơ thành lập Ủy ban Sử học để tìm hiểu các tài liệu liên quan trực tiếp và gián tiếp đến cuộc đời cũng như hoàn cảnh dẫn đến cái chết của ngài. Nhiều nhân chứng, gồm cả người Công giáo và ngoài Công giáo, đã được thẩm vấn để làm sáng tỏ các dữ kiện lịch sử.
Sau khi hoàn tất, hồ sơ được gửi về Tòa Thánh để xem xét. Các cơ quan hữu trách đã nghiên cứu tiến trình điều tra, các chứng từ và tài liệu liên quan. Tòa Thánh cũng tham khảo ý kiến các sử gia trước khi nhìn nhận giá trị của cuộc điều tra.
Ngày 25 tháng 11 năm 2024, Đức Giáo hoàng Phanxicô cho phép ban hành sắc lệnh công nhận sự tử đạo của Chân phước Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp. Đây là bước quan trọng mở đường cho việc tuyên phong Chân phước.
Tài liệu chính thức về cuộc đời và cái chết của Chân phước Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp, do Giáo phận Cần Thơ công bố và được Tòa Thánh chuẩn thuận, đã tóm lược kết quả cuộc điều tra sau nhiều năm, giúp cộng đoàn Dân Chúa hiểu rõ hơn về đời sống mục tử, chứng tá đức tin và ý nghĩa cái chết của ngài.
Theo thông tin được công bố, lễ tuyên phong Chân phước cho Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp được cử hành vào sáng ngày 2 tháng 7 năm 2026 tại Trung tâm Hành hương Tắc Sậy, Giáo phận Cần Thơ. Đây là một biến cố trọng đại của Giáo hội tại Việt Nam, khi nghi thức tuyên phong được cử hành ngay tại nơi ngài đã sống, phục vụ, hiến mạng và cũng là nơi phần mộ của ngài được đông đảo tín hữu kính viếng.
Sự kiện này là niềm vui lớn của Giáo phận Cần Thơ và của Giáo hội tại Việt Nam. Qua đời sống và cái chết của Chân phước Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp, nhiều người nhận ra hình ảnh một mục tử nhân lành, trung thành với đoàn chiên, can đảm làm chứng cho đức tin và sống trọn vẹn tình yêu của người mục tử đến hơi thở cuối cùng.
💬 Bạn có Ý Kiến về Bài Viết Này:
👉 Tham Gia Thảo Luận: TẠI ĐÂY
