Kính thưa cộng đoàn, sau khi theo dõi những diễn biến tại Giáo phận Vinh trong chiều 24/7, một độc giả là giáo dân của giáo phận đã gửi đến chúng tôi bài viết mang tựa đề “Thắng một cuộc chiến, mất một tình yêu”.
Không đi sâu phân định ai đúng, ai sai, tác giả chọn nhìn sự việc dưới ánh sáng Tin Mừng, đặt ra một câu hỏi đáng suy ngẫm: liệu một chiến thắng còn ý nghĩa gì nếu sau cùng điều bị tổn thương lại chính là tình yêu, sự hiệp thông và tình huynh đệ trong Giáo hội?
THẮNG MỘT CUỘC CHIẾN, MẤT MỘT TÌNH YÊU
Có những chiến thắng khiến con người được tất cả, nhưng cũng có những chiến thắng khiến họ mất điều quý giá nhất. Thắng một cuộc tranh luận nhưng mất một người bạn. Thắng trong một vụ kiện nhưng mất nghĩa gia đình. Thắng vì mình đúng, nhưng để lại một trái tim bị tổn thương. Có lẽ điều đáng sợ nhất không phải là mình sai, mà là mình đúng theo cách không còn biết yêu thương.
Nhu cầu chứng minh mình đúng, thực chất là một phản ứng tự vệ. Chúng ta lao vào những tranh chấp, cố giành phần thắng không hẳn vì chân lý, mà vì một nỗi bất an kinh niên: sợ thua cuộc, sợ bị xem thường. Nhưng đằng sau những chiến thắng nhân danh lẽ phải ấy, thứ thực sự bị đập tan thường không phải là cái sai của đối phương, mà là mối liên kết giữa con người với con người.
Các truyền thống minh triết của nhân loại đều nhìn thấy giới hạn ấy. Triết học phương Đông nói đến quy luật đầy rồi vơi, thịnh rồi suy. Aristotle đề cao đức trung dung. Các nhà Khắc kỷ khuyên con người chế ngự kiêu ngạo và làm chủ bản thân. Tất cả đều nhắc rằng quyền lực, danh vọng và chiến thắng chỉ là những điều tạm bợ.
*
Nhưng Kitô giáo còn đi xa hơn.
Kitô giáo không chỉ dạy con người khiêm nhường để đạt tới sự bình an, mà mời gọi khiêm nhường vì tình yêu. Đó là một khác biệt căn bản. Theo logic của thế gian, chân lý nhiều khi bị biến thành những lý lẽ để người mạnh chiến thắng người yếu. Còn với Kitô giáo, Sự Thật không phải là một học thuyết, mà là một Con Người, Đức Giêsu Kitô. Chúng ta không sở hữu Sự Thật để áp đặt lên người khác. Chúng ta chỉ có thể thuộc về Sự Thật và để Sự Thật biến đổi chính mình.
Sự mạnh yếu của con người cũng đa dạng hơn ta vẫn nghĩ. Có người mạnh vì quyền lực. Có người mạnh vì trí tuệ. Có người mạnh vì khả năng diễn đạt. Có người mạnh vì tiền bạc, sức khỏe hay địa vị. Người mạnh rất dễ dùng điều mình có để lấn át người khác. Có khi họ không cần lớn tiếng, chỉ cần vài lập luận sắc bén cũng đủ khiến người đối diện không còn cơ hội lên tiếng.
*
Nhưng tất cả những điều ấy đều mong manh.
Chỉ cần một cơn bệnh, một mạch máu nhỏ bị vỡ trong não hay một tế bào đột biến trong cơ thể, mọi điều con người từng tự hào có thể tan biến. Trước ngưỡng cửa sự chết, quyền lực, trí tuệ, danh tiếng và những lần hơn thua bỗng trở nên nhỏ bé đến đáng thương.
Những gì ta dùng để thắng người khác thực chất chỉ là những hồng ân được trao trong một khoảng thời gian ngắn ngủi. Nếu mọi sự đều là quà tặng, ta còn lấy gì để tự hào và coi mình hơn anh em?
Đức Giêsu chưa bao giờ né tránh sự thật. Ngài đối thoại với các kinh sư, chất vấn những người đạo đức giả, bênh vực người bị áp bức và công bố chân lý không chút sợ hãi. Nhưng Ngài cũng chưa bao giờ dùng quyền năng hay địa vị của Con Thiên Chúa để khuất phục đối phương. Ngài không tranh luận để bảo vệ cái tôi, mà để mở đường cho con người gặp gỡ Thiên Chúa. Nơi Đức Kitô, chân lý luôn đi cùng đức ái.
Đỉnh cao của chân lý ấy chính là Thập giá.
Khi Philatô hỏi: “Chân lý là gì?”, Đức Giêsu không đáp lại bằng một cuộc tranh luận. Chính con người và cuộc Thương Khó của Ngài trở thành câu trả lời. Trên Thập giá, thay vì nguyền rủa những kẻ đóng đinh mình, Ngài cầu nguyện:
“Lạy Cha, xin tha cho họ, vì họ không biết việc họ làm.”
Đó là chiến thắng mà thế gian không thể hiểu. Ngài chiến thắng không bằng bạo lực, nhưng bằng tình yêu; không bằng việc tiêu diệt đối phương, nhưng bằng việc hiến mạng sống cho chính họ; không bằng áp đặt, nhưng bằng sự tự hủy trong yêu thương.
Thập giá chứng minh rằng tình yêu mạnh hơn quyền lực, sự tha thứ mạnh hơn bạo lực và sự hy sinh mạnh hơn mọi chiến thắng của thế gian.
*
Đó cũng là lời cảnh tỉnh cho mỗi người chúng ta.
Trong gia đình, trong cộng đoàn, trên mạng xã hội hay giữa đời thường, điều đáng sợ nhất không phải là có người sai, mà là khi người đúng nhân danh sự đúng đắn để làm tổn thương người khác. Người mạnh thường dễ thắng. Họ có đủ lý lẽ, đủ ảnh hưởng và đủ phương tiện để áp đảo người yếu hơn. Nhưng một chiến thắng làm tan vỡ lòng người chưa bao giờ là chiến thắng của Tin Mừng.
Nguy hiểm hơn, mỗi cuộc tranh cãi được nuôi dưỡng bởi lòng kiêu ngạo đều làm suy yếu chứng tá của người Kitô hữu. Khi chúng ta nhân danh chân lý nhưng thiếu đức ái, người khác sẽ khó nhận ra dung mạo của Đức Kitô. Tiếng ồn của những cuộc hơn thua dễ che lấp tiếng nói âm thầm của Tin Mừng.
Có những người giữ được lập trường nhưng đánh mất trái tim của anh em mình.
Nếu phải chọn giữa thắng một cuộc tranh luận và giữ đức ái, người Kitô hữu chọn đức ái.
Nếu phải chọn giữa bảo vệ cái tôi và trung thành với một lương tâm khiêm nhường, người Kitô hữu chọn lương tâm.
Bởi có những chiến thắng rực rỡ trước mặt thế gian lại là những thất bại đau đớn trước mặt Thiên Chúa.
Trong một thế giới tôn sùng người chiến thắng và đề cao kẻ mạnh, người tín hữu được mời gọi sống theo một logic khác. Sau khi hoàn thành mọi bổn phận, dù đạt được bao nhiêu thành công, người ấy vẫn có thể khiêm tốn thưa với Thiên Chúa:
“Chúng tôi chỉ là những đầy tớ vô dụng. Chúng tôi chỉ làm việc bổn phận đấy thôi.”
Đó không phải là sự tự ti, mà là sự tự do. Khi biết mình chỉ là người quản lý những hồng ân Chúa ban, con người không còn phải sống để chứng minh bản thân hay tìm cách hơn người khác. Họ bình an trao mọi kết quả và vinh quang về cho Thiên Chúa.
*
Rồi một ngày, tất cả chúng ta sẽ rời khỏi thế gian với hai bàn tay trắng. Sức khỏe, trí tuệ, quyền lực, địa vị và những lần thắng thua sẽ trôi qua như mây bay gió thoảng. Điều còn lại trước mặt Chúa không phải là ta đã thắng bao nhiêu cuộc tranh luận hay khuất phục được bao nhiêu người, mà là ta đã yêu thương bao nhiêu, đã tha thứ bao nhiêu và đã cúi xuống trước người yếu thế đến mức nào.
Vì thế, trước mỗi cuộc tranh chấp và trước mỗi cám dỗ của lòng hiếu thắng, ước gì mỗi người luôn tự hỏi mình:
Thắng một cuộc chiến để làm gì, nếu cuối cùng người thua không phải đối phương, mà là chính tình yêu Thiên Chúa đã đặt giữa chúng ta?
———
Anqtus
24/7/2026
✍️ Bạn có ý kiến hoặc lập luận với bài viết, vui lòng bình luận tại đây: Tin Công Giáo 24h