Trong Thánh lễ phong chức Giám mục cho Đức cha Gioan Baotixita Nguyễn Quốc Hưng, diễn ra ngày 16/6/2026, một chi tiết đặc biệt đã âm thầm hiện diện trên bàn thờ: Đức Giám mục chủ phong Mátthêu Nguyễn Văn Khôi đã sử dụng một Chén lễ cổ, được cho là có tuổi đời hơn 200 năm.
Theo thông tin được ghi lại trên Nguyệt san Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp, số 154, tháng 3/1962, Chén lễ này từng thuộc về Thánh Stêphanô Cuenot Thể, vị Giám mục thứ 10 của Địa phận Đàng Trong.
Sinh thời, thánh nhân đã dùng Chén lễ này trong những năm tháng rao giảng Tin Mừng và coi sóc Địa phận Đàng Trong, sau này là Đông Đàng Trong, và nay là Giáo phận Qui Nhơn. Đó là một hành trình mục vụ chất chứa nhiều gian nan, thử thách, đặc biệt trong bối cảnh Giáo Hội Việt Nam phải trải qua những thời kỳ bách hại khốc liệt.
Thánh Stêphanô Cuenot Thể sinh ngày 08/02/1802 tại làng Le Bélieu, thuộc Giáo phận Besançon, nước Pháp. Sau cuộc Cách mạng Pháp năm 1789, nhà thờ tại Bélieu bị đóng cửa. Vì thế, cha mẹ ngài đã âm thầm đưa con đi lãnh nhận Bí tích Thánh tẩy trong một vựa lúa gần nhà.
Ngày 23/7/1817, ngài xin gia nhập Chủng viện Hội Thừa Sai Paris. Sau thời gian tu học, ngài được thụ phong linh mục ngày 24/9/1825. Ba năm sau, ngày 27/11/1828, vị linh mục trẻ lên đường sang Việt Nam truyền giáo. Ngày 3/5/1835, ngài được tấn phong giám mục.
Lãnh nhận sứ vụ giám mục trong một giai đoạn đầy sóng gió, Đức cha Cuenot Thể đã kiên trì lèo lái con thuyền giáo phận giữa những cuộc bách hại dữ dội. Ngài không chỉ là người mục tử coi sóc đoàn chiên, mà còn là chứng nhân trung thành của Tin Mừng giữa muôn vàn hiểm nguy.
Mùa xuân năm 1854, khi tình hình bách hại trở nên căng thẳng, Đức cha Cuenot Thể vẫn cương quyết ở lại với giáo phận. Tuy nhiên, để bảo toàn tương lai của Giáo Hội địa phương, ngài khuyên các thừa sai và linh mục bản quốc tạm thời đưa các chủng sinh xuống miền Nam Kỳ lục tỉnh, nơi sông nước rộng lớn, ruộng đồng mênh mông, với hy vọng các chủng sinh có thể sống sót và tiếp tục trở thành mầm non cho Giáo Hội.
Trong một lá thư gửi về Chủng viện Hội Thừa Sai Paris, Đức cha từng viết rằng những nguy hiểm ngài trải qua trong năm 1854 còn hơn tất cả những gì ngài đã chịu đựng trong suốt 22 năm bách hại.
Chúa nhật ngày 27/10/1861, sau khi Đức cha dâng Thánh lễ tại nhà bà Maria Mađalêna Huỳnh Thị Lưu, quan quân vây kín làng Gò Bồi. Đức cha Cuenot Thể cùng thầy Tuyên, một đại chủng sinh, và thầy Nghiêm, một tiểu chủng sinh, kịp trốn xuống hầm. Tuy nhiên, vì vừa dâng lễ xong, các đồ lễ chưa kịp cất giấu.
Chính những đồ lễ ấy trở thành chứng cớ khiến quân lính quyết tâm truy tìm vị “đạo trưởng Tây Dương”. Họ đe dọa phá nhà nếu không tìm thấy Đức cha. Những người trong nhà đều bị tra tấn, riêng bà Lưu bị đánh 17 roi.
Sau hai ngày một đêm ẩn dưới hầm, Đức cha và hai thầy gần như kiệt sức vì khát. Biết quân lính sẽ không rút đi nếu chưa bắt được mình, Đức cha đã tự nguyện ra trình diện. Vừa thấy ngài, quân lính lập tức trói tay chân. Hôm sau, Đức cha bị nhốt trong cũi và giải về tỉnh Bình Định. Hai thầy, bà Lưu và hai người lân cận cũng bị mang gông giải đi. Về sau, tất cả đều bị xử tử.
Do những căn bệnh hiểm nghèo nơi vùng nhiệt đới, Đức cha Cuenot Thể qua đời trong tù ngày 14/11/1861, dưới triều vua Tự Đức.
Đến nay, vẫn chưa xác định rõ Chén lễ này có từ thời điểm nào. Nếu Chén lễ đã được thánh nhân sử dụng từ khi ngài chịu chức linh mục năm 1825, thì hiện nay Chén lễ ấy đã có tuổi đời hơn 200 năm.
Năm 1961, Đức cha Phêrô Maria Phạm Ngọc Chi đã dùng Chén lễ này trong dịp kỷ niệm 100 năm ngày Thánh Stêphanô Cuenot Thể được phúc tử đạo.
Và trong Thánh lễ phong chức Giám mục cho Đức cha Gioan Baotixita Nguyễn Quốc Hưng, Chén lễ của vị thánh tử đạo năm xưa lại được Đức Giám mục chính tòa Giáo phận Qui Nhơn sử dụng trên bàn thờ.
Một chi tiết có thể rất nhỏ trong phụng vụ, nhưng lại mang ý nghĩa sâu xa. Chén lễ ấy không chỉ là một vật dụng thánh, mà còn là chứng tích của đức tin, của máu đào tử đạo, của bao thế hệ mục tử đã hiến mình cho đoàn chiên.
Từ Thánh Stêphanô Cuenot Thể đến các vị giám mục hôm nay, Chén lễ cổ như một dấu chỉ âm thầm của sự tiếp nối: tiếp nối đức tin, tiếp nối sứ vụ, tiếp nối tinh thần hy sinh và trung thành với Giáo Hội.
Trong ngày một vị giám mục mới được trao sứ vụ, việc sử dụng Chén lễ của vị thánh tử đạo không chỉ gợi lại quá khứ hào hùng của Giáo phận Qui Nhơn, mà còn như một lời nhắc nhở: sứ vụ giám mục luôn gắn liền với hy tế, với phục vụ và với lòng trung thành đến cùng.
💬 Bạn có Ý Kiến về Bài Viết Này:
👉 Tham Gia Thảo Luận: TẠI ĐÂY
