Trước những tranh luận liên quan đến sắc lệnh mở vụ án hình sự ngoại tư pháp đối với linh mục Antôn Đặng Hữu Nam tại Giáo phận Vinh, cha Đaminh Vũ Trường Phúc, hiện đang phục vụ tại Giáo phận Diébougou, Burkina Faso, đã có bài viết nhằm giúp giáo dân hiểu đúng hơn về kỷ luật Giáo hội, thẩm quyền của giám mục giáo phận và bản chất của tiến trình xét xử theo Giáo luật.
Trong bối cảnh vụ việc tại Giáo phận Vinh tiếp tục thu hút sự quan tâm của cộng đồng Công giáo, nhiều ý kiến khác nhau đã xuất hiện trên mạng xã hội. Một số người đặt câu hỏi về thẩm quyền của Đức cha Anphong Nguyễn Hữu Long, Giám mục Giáo phận Vinh, khi ban hành các văn thư cảnh cáo và sắc lệnh mở vụ án hình sự ngoại tư pháp để xét xử linh mục Antôn Đặng Hữu Nam.
Trước những băn khoăn đó, cha Đaminh Vũ Trường Phúc, hiện đang phục vụ tại Giáo phận Diébougou, Burkina Faso, đã đăng bài viết với tựa đề “Hiểu đúng về kỷ luật Giáo hội”. Trong bài, ngài cho rằng một số giáo dân đang nhìn sự việc bằng lăng kính của xã hội dân sự, rồi áp đặt vào cơ cấu của Giáo hội, dẫn đến những cách hiểu chưa chính xác.
Cha Phúc viết:
“Trên mạng xã hội, nhiều người vì chưa hiểu Giáo luật nên đã chỉ trích Đức cha là ‘độc đoán’ hay ‘vừa là người bị hại, vừa là quan tòa’.”
Theo cha Đaminh Vũ Trường Phúc, cần phân biệt rõ giữa tòa án Giáo hội và tòa án đời. Ngài cho rằng nhiều người đang dùng tư duy “tam quyền phân lập” của xã hội dân sự để áp vào Giáo hội, trong khi cơ cấu Giáo hội có nền tảng thần học và Giáo luật riêng.
Ngài nhấn mạnh rằng, theo Điều 391 của Bộ Giáo luật 1983, giám mục giáo phận có quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp trong giáo phận được trao phó cho mình. Vì vậy, khi một giám mục thi hành thẩm quyền trong lãnh vực kỷ luật, điều đó không nên được hiểu như một cá nhân đi kiện để bảo vệ quyền lợi riêng, mà là trách nhiệm mục tử nhằm gìn giữ trật tự và sự hiệp thông trong giáo phận.
Cha Phúc viết:
“Giáo hội là một gia đình thiêng liêng. Theo Điều 391, Giám mục giáo phận được Chúa Kitô trao phó trọn vẹn cả quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp. Ngài là một người cha đang thiết lập lại trật tự trong gia đình giáo phận.”
Một điểm khác được cha Phúc nhấn mạnh là mục đích của kỷ luật Giáo hội không chỉ là xử phạt, nhưng trước hết hướng đến ơn cứu rỗi các linh hồn. Ngài dẫn lại tinh thần của Điều 1752 Bộ Giáo luật, trong đó nguyên tắc tối thượng của Giáo hội là phần rỗi các linh hồn.
Theo ngài, việc mở một tiến trình theo Giáo luật không nên bị hiểu đơn giản là “triệt hạ” một cá nhân, nhưng là một phương dược kỷ luật nhằm giúp đương sự nhìn lại, sửa sai và trở về với sự hiệp thông.
Cha Phúc nhận định:
“Tòa án Giáo hội mở ra không nhằm triệt hạ, mà là phương dược để đương sự ăn năn hoán cải. Đức cha không phải là ‘người bị hại’ đi kiện đòi quyền lợi cá nhân, mà ngài đang làm nhiệm vụ bảo vệ sự thiêng liêng của Hội Thánh.”
Trong bài viết, cha Đaminh Vũ Trường Phúc cũng nhắc đến tiến trình trước khi sắc lệnh mở vụ án được ban hành. Theo ngài, giáo quyền đã có những bước đi mang tính cảnh cáo và chờ đợi, chứ không lập tức đi đến quyết định mở án.
Ngài nêu rằng ngày 08/04/2026, Đức cha Anphong đã ra văn thư cảnh cáo, cho đương sự thời hạn 10 ngày để sửa sai, rút video và xin lỗi. Tuy nhiên, theo cha Phúc, dù thời hạn ban đầu là 10 ngày, giáo quyền đã chờ đợi khoảng ba tháng trước khi sắc lệnh mở vụ án hình sự ngoại tư pháp được ký ngày 07/07/2026, mang số 2607/SL-TGM.
Cha Phúc viết:
“Nhiều người nói Đức cha ‘độc đoán’, nhưng trình tự thời gian pháp lý lại chứng minh điều ngược lại.”
Và ngài nhận định thêm:
“Sự kiên nhẫn 3 tháng đó chính là sự bao dung chờ đợi của giáo quyền.”
Một vấn đề được dư luận đặc biệt quan tâm là liệu tiến trình này có rơi vào tình trạng “vừa đá bóng, vừa thổi còi” hay không. Về điểm này, cha Phúc cho rằng nếu đọc kỹ sắc lệnh ngày 07/07/2026, có thể thấy Đức cha Anphong không tự mình đảm nhận tất cả các vai trò trong tiến trình xét xử.
Theo sắc lệnh, các nhân sự được bổ nhiệm gồm dự thẩm, trợ thẩm và công chứng viên, nhằm phục vụ tiến trình xem xét theo Giáo luật. Cha Phúc cho rằng đây là những yếu tố cho thấy tiến trình được đặt trong khuôn khổ pháp lý của Giáo hội.
Ngài viết:
“Nếu đọc kỹ Sắc lệnh ngày 07/07/2026, anh chị em sẽ thấy Đức cha không tự mình làm mọi việc. Để tiến trình được công minh, ngài đã bổ nhiệm một ban nhân sự độc lập.”
Đồng thời, cha Phúc cũng nhắc rằng Giáo luật vẫn dành quyền khiếu nại cho đương sự nếu cho rằng mình bị xử ép. Theo ngài, đây là điểm cần được giáo dân hiểu đúng, thay vì chỉ nhìn sự việc qua các tranh luận trên mạng xã hội.
Ở phần cuối bài, cha Đaminh Vũ Trường Phúc cho rằng việc mở vụ án là một hành động “đau đớn nhưng cần thiết” nhằm bảo vệ sự thánh thiện của chức linh mục và trật tự trong Giáo hội. Ngài nhấn mạnh rằng kỷ luật Giáo hội không phải là điều đối nghịch với tình thương, nhưng là một phần của trách nhiệm mục tử.
Cha Phúc viết:
“Việc tuân thủ Giáo luật chính là bảo chứng cho sự công bằng. Sự công bằng không nằm ở việc đương sự muốn làm gì thì làm, mà nằm ở chỗ đương sự phải sống đúng với lời hứa của mình khi chịu chức.”
Ngài cũng cảnh báo rằng nếu thực sự quy trình của Giáo phận có sai sót, Tòa Thánh có thẩm quyền can thiệp. Vì thế, theo cha Phúc, việc kích động giáo dân chống đối không đem lại công lý, nhưng có nguy cơ tạo ra sự bất tuân và chia rẽ.
Cha Phúc kêu gọi:
“Xin anh chị em hãy tỉnh táo. Việc ủng hộ một sự bất tuân kỷ luật không phải là hành động của người Công giáo khôn ngoan, mà là đang tiếp tay cho sự chia rẽ.”
Bài viết khép lại bằng lời mời gọi cầu nguyện cho Đức cha Anphong Nguyễn Hữu Long, cho các linh mục và cho toàn thể cộng đoàn Dân Chúa. Cha Phúc cho rằng trong hoàn cảnh hiện nay, điều cần thiết không chỉ là tranh luận, mà còn là cầu nguyện, phân định và gìn giữ sự hiệp nhất trong thân mình Chúa Kitô.
Từ góc nhìn tin tức, chia sẻ của cha Đaminh Vũ Trường Phúc cho thấy vụ việc tại Giáo phận Vinh đang tiếp tục tạo ra những phản ứng khác nhau trong hàng giáo sĩ và giáo dân. Nếu trước đó có những tiếng nói kêu gọi hòa giải hoặc bày tỏ băn khoăn về quyết định mở án, thì bài viết của cha Phúc lại tập trung giải thích tính hợp pháp và mục đích kỷ luật của tiến trình theo Giáo luật.
Điểm đáng chú ý là cha Phúc không chỉ bảo vệ thẩm quyền của giám mục giáo phận, nhưng còn cố gắng đặt sự việc vào khung Giáo luật, đặc biệt qua các khái niệm như quyền tư pháp của giám mục, phần rỗi các linh hồn, tiến trình cảnh cáo, quyền khiếu nại và trách nhiệm vâng phục của linh mục.
Dù mỗi người có thể tiếp cận sự việc từ những góc nhìn khác nhau, bài viết của cha Đaminh Vũ Trường Phúc cho thấy nhu cầu cấp thiết hiện nay là hiểu đúng bản chất của kỷ luật Giáo hội, tránh áp đặt máy móc tư duy dân sự vào cơ cấu Giáo hội, đồng thời tránh biến các tranh luận giáo luật thành sự chia rẽ trong cộng đoàn đức tin.
✍️ Bạn có ý kiến hoặc lập luận với bài viết, vui lòng bình luận tại đây: Tin Công Giáo 24h