Đức cha Joseph Hyacinthe Sohier (Bình)

CGvST | 15/01/2026

---

Đức cha Joseph Hyacinthe Sohier, tên tiếng Việt là Bình, là một vị thừa sai và Giám mục có vai trò quan trọng trong lịch sử Giáo hội Công giáo Việt Nam, đặc biệt là tại Tổng giáo phận Huế (trước đây là Giáo phận Bắc Đàng Trong) trong giai đoạn đầy biến động của thời vua Tự Đức.

Trong dòng lịch sử hào hùng và bi tráng của Tổng Giáo phận Huế (xưa là Giáo phận Bắc Đàng Trong), Đức cha Joseph Hyacinthe Sohier (Bình) nổi bật như một chứng nhân của sự chuyển giao thời đại.

Ngài là vị Giám mục đã chèo lái con thuyền Giáo phận đi qua giai đoạn bách hại khốc liệt nhất dưới triều vua Tự Đức, để rồi đặt nền móng tái thiết khi bình minh tự do tôn giáo bắt đầu hé rạng.

Thời niên thiếu và Ơn gọi

Ngài sinh ngày 22 tháng 9 năm 1818 tại giáo xứ Désertines, Giáo phận Laval (ban đầu thuộc Le Mans), nước Pháp.

Mang trong mình ngọn lửa truyền giáo, ngài gia nhập Chủng viện Hội Thừa sai Paris (M.E.P).

– Ngày 21/05/1842: Ngài được thụ phong linh mục.

– Năm 1843: Ngài lên đường sang Á Đông, mang theo bầu nhiệt huyết của tuổi trẻ để dấn thân vào cánh đồng truyền giáo tại Đại Nam.

Sứ vụ tại Việt Nam và Giai đoạn “Hầm Trú” (1847 – 1862)

Khi đặt chân đến Đàng Trong, ngài lấy tên Việt là Bình. Thời gian đầu, ngài hoạt động tại khu vực Quảng Trị và Thừa Thiên.

– Được chọn làm Giám mục: Nhận thấy tài đức và sự khôn ngoan của ngài, Đức cha Pellerin (Phan) – Đại diện Tông tòa lúc bấy giờ – đã chọn ngài làm Giám mục phó với quyền kế vị.

– Lễ Tấn phong trong đêm tối: Ngày 27/08/1850, Tòa Thánh bổ nhiệm ngài làm Giám mục hiệu tòa Gadara. Lễ tấn phong diễn ra bí mật vào đêm 17/08/1851 tại Di Loan (Quảng Trị). Đây là thời điểm sắc lệnh cấm đạo đang được thi hành gắt gao, lễ tấn phong không có kèn trống, chỉ có sự hiệp thông trong đức tin và nguy nan.

Từ năm 1856, khi Đức cha Pellerin phải lánh sang Hồng Kông và sau đó về Pháp, Đức cha Sohier Bình ở lại trực tiếp cai quản giáo phận. Ngài đã sống cuộc đời “mục tử không nhà”, nay đây mai đó trên các con thuyền, trong các hầm trú ẩn hoặc rừng sâu để trốn tránh sự truy lùng của quan quân.

Chính trong sự thầm lặng này, ngài vẫn duy trì sự hiệp thông, an ủi giáo dân và giữ vững ngọn lửa đức tin của Giáo phận qua cơn bão táp “Phân sáp”.

Tái thiết Giáo phận sau Hòa ước Nhâm Tuất (1862 – 1876)

Sau khi Hòa ước Nhâm Tuất (1862) được ký kết, lệnh cấm đạo được nới lỏng. Ngày 13/09/1862, sau khi Đức cha Pellerin qua đời, Đức cha Sohier Bình chính thức trở thành Đại diện Tông tòa Giáo phận Bắc Đàng Trong.

Ngài bắt đầu công cuộc tái thiết đầy mạnh mẽ:

– Công khai hóa sinh hoạt tôn giáo: Ngài là vị Giám mục đầu tiên dời Tòa Giám mục về Kim Long (gần Kinh thành Huế), đánh dấu sự hiện diện công khai của Giáo hội.

– Xây dựng cơ sở: Ngài cho tu sửa các nhà thờ bị tàn phá, xây dựng lại Chủng viện để đào tạo linh mục, và củng cố dòng Mến Thánh Giá.

– Đào tạo hàng giáo sĩ bản xứ: Ngài đặc biệt chú trọng việc phong chức cho các linh mục người Việt để đáp ứng nhu cầu mục vụ. Một sự kiện đầy cảm xúc là việc ngài phong chức linh mục cho thầy Giuse Hồ Đình Tính, người con trai của Thánh Tử đạo Micae Hồ Đình Hy (vị quan Thái bộc tự khanh đã lấy máu đào minh chứng đức tin).

Những ngày tháng cuối đời

Sau 25 năm làm Giám mục, trong đó có hơn một nửa thời gian sống trong cảnh trốn tránh hiểm nguy, sức khỏe của Đức cha suy giảm vì những gian lao đã qua.

Ngài qua đời ngày 03 tháng 9 năm 1876 tại giáo xứ Kẻ Sen (Sen Bàng), Quảng Trị, hưởng dương 58 tuổi. Ngài được an táng ngay tại nhà thờ Kẻ Sen, để lại niềm tiếc thương vô hạn cho đoàn chiên Bắc Đàng Trong.

Tóm tắt Tiểu sử (Hồ sơ trích ngang)

Thông tin	Chi tiết
Tên khai sinh	Joseph Hyacinthe Sohier
Tên Việt Nam	Bình
Sinh quán	22/09/1818 tại Désertines, Pháp
Hội dòng	Hội Thừa sai Paris (M.E.P)
Thụ phong Linh mục	21/05/1842
Tấn phong Giám mục	17/08/1851 tại Di Loan (Quảng Trị)
Khẩu hiệu/Hiệu tòa	Gadara
Chức vụ	Đại diện Tông tòa Bắc Đàng Trong (1862 – 1876)
Qua đời	03/09/1876 tại Sen Bàng (Quảng Trị)

Nguồn tham khảo: Văn khố Hội Thừa sai Paris (M.E.P) & Lịch sử Tổng Giáo phận Huế.