Trong lịch sử hơn hai ngàn năm của Hội Thánh Công giáo, Giáo hội luôn phải đối diện với nhiều thử thách. Có khi là những cuộc bách hại dữ dội từ bên ngoài, có khi là những làn sóng chống tôn giáo công khai. Nhưng nguy hiểm hơn cả lại là những vết thương phát sinh từ bên trong – khi chính những người tự nhận mình là tín hữu lại trở thành nguồn cơn của chia rẽ, nghi kỵ và công kích.
Ngày nay, trong thời đại mạng xã hội, hiện tượng ấy đang xuất hiện dưới một hình thức mới: những “nhà bình luận đức tin” tự phong. Họ không sống trong đời sống của các giáo phận tại Việt Nam, không gắn bó với đời sống mục vụ của cộng đoàn, nhưng lại ngày ngày ngồi trước màn hình để soi mói từng sự việc trong Giáo hội quê nhà, rồi phán xét, kết án và công kích.
Điều đáng nói là nhiều người trong số đó đang sống ở nước ngoài. Có người tự nhận mình là “tị nạn”, từng kể rằng mình phải chạy trốn vì bị an ninh truy đuổi, phải rời bỏ quê hương để tìm nơi dung thân. Thế nhưng khi đã ở xa hàng nghìn cây số, họ lại quay về hướng Việt Nam bằng… bàn phím và mạng xã hội, để liên tục đăng tải những bài viết đâm chọt, suy diễn và công kích Giáo hội tại quê nhà.
Những sự việc mục vụ bình thường – như linh mục hay giám mục tham gia một số hoạt động xã hội, tham gia đoàn thể, hoặc được giới thiệu ứng cử đại biểu hội đồng nhân dân – lập tức bị họ đem ra mổ xẻ như thể đó là những “bê bối” nghiêm trọng. Trong khi thực tế, những vấn đề ấy thuộc thẩm quyền phân định của các đấng bậc trong Giáo hội, những người hiểu rõ hoàn cảnh mục vụ và trách nhiệm của mình.
Trong Giáo hội Công giáo, không phải ai muốn lên tiếng thế nào cũng được. Mọi sự đều có trật tự và trách nhiệm rõ ràng. Các giám mục, linh mục và những người có trách nhiệm mục vụ biết họ phải làm gì trước những hoàn cảnh cụ thể. Giáo hội không thiếu sự khôn ngoan để phân định đâu là điều nên làm và đâu là điều cần tránh.
Những người ở cách nửa vòng trái đất, không gắn bó với đời sống cộng đoàn tại Việt Nam, lại thích đóng vai “người bảo vệ đức tin”, thậm chí còn lớn tiếng phán xét các đấng bậc trong Hội Thánh. Thực chất, nhiều khi đó không phải là bảo vệ đức tin, mà chỉ là một kiểu gây chú ý trên mạng xã hội.
Bởi lẽ trong thời đại hôm nay, sự phẫn nộ và tranh cãi luôn là thứ dễ thu hút tương tác nhất. Một bài viết công kích linh mục hay giám mục có thể nhanh chóng lan truyền, kéo theo hàng trăm bình luận, chia sẻ và tranh cãi. Và với những người sống bằng nội dung mạng xã hội, đó chính là “lượt xem”, là sự chú ý, thậm chí là nguồn thu nhập.
Nói cách khác, có những người đã biến Giáo hội – nơi lẽ ra phải được yêu mến và xây dựng – thành đề tài để kiếm tương tác và gây chú ý.
Điều nghịch lý là khi các trang Công giáo đăng tải những câu chuyện đức tin, những phép lạ Thánh Thể, những chứng từ về ơn Chúa hay lòng sùng kính Đức Mẹ nhằm khích lệ đời sống thiêng liêng của tín hữu, thì chính những người ấy lại vội vàng nhảy vào chế giễu và gán cho đó là “mê tín”.
Nghĩa là những gì nuôi dưỡng đức tin thì họ chê bai, còn những gì có thể gây chia rẽ thì họ lại nhiệt tình lan truyền.
Nhưng lịch sử Giáo hội cho thấy một điều rất rõ: Hội Thánh chưa bao giờ được xây dựng bằng sự công kích và chia rẽ. Hội Thánh được xây dựng bằng lòng trung tín, sự hiệp thông và tinh thần khiêm tốn.
Điều đó không có nghĩa là trong Giáo hội không bao giờ có sai lầm. Con người luôn có thể sai lầm, kể cả những người mang trách nhiệm mục tử. Nhưng khi có sai lầm, Giáo hội cũng có những con đường để sửa chữa và thanh luyện. Những con đường ấy không phải là chửi bới trên mạng xã hội, không phải là kích động cộng đoàn chống lại phẩm trật, càng không phải là biến mọi sự kiện mục vụ thành cái cớ để tấn công.
Phê bình trong Giáo hội không phải là điều bị cấm đoán. Lịch sử Hội Thánh từng chứng kiến nhiều vị thánh lên tiếng mạnh mẽ trước những sai lầm của thời đại mình. Nhưng họ làm điều đó với lòng kính trọng và yêu mến Hội Thánh, chứ không phải bằng sự khinh miệt hay hằn học.
Phê bình như thế là để xây dựng.
Còn khi phê bình trở thành chửi bới, suy diễn và kích động chia rẽ, thì nó không còn là xây dựng nữa – nó trở thành phá hoại.
Ngày nay, mạng xã hội khiến cho việc phá hoại ấy trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. Chỉ cần một bài đăng với giọng điệu “vạch trần sự thật”, người ta có thể gieo nghi ngờ vào lòng hàng nghìn người. Chỉ cần vài câu nói đầy ác ý, người ta có thể khiến uy tín của một linh mục hay giám mục bị tổn thương nặng nề.
Và điều đáng buồn nhất là nhiều người tham gia vào những làn sóng ấy mà không nhận ra rằng họ đang góp phần làm tổn thương chính Hội Thánh của mình.
Giáo hội tại Việt Nam không hoàn hảo. Nhưng Giáo hội ấy vẫn đang sống, vẫn đang phục vụ, vẫn đang loan báo Tin Mừng giữa lòng dân tộc. Hàng ngàn linh mục, tu sĩ và giáo dân đang âm thầm dấn thân trong mục vụ, trong bác ái, trong việc xây dựng đời sống cộng đoàn.
Những nỗ lực ấy không cần những tiếng nói đâm chọt từ xa để tồn tại.
Vì thế, trước khi tự cho mình quyền phán xét Giáo hội tại quê nhà, có lẽ mỗi người cần tự hỏi: những lời nói của mình đang xây dựng hay đang phá hoại? Chúng đang củng cố đức tin của cộng đoàn, hay chỉ đang thỏa mãn sự bất mãn cá nhân?
Hội Thánh không cần những “người hùng bàn phím” nhân danh sự thật để công kích và chia rẽ. Điều Hội Thánh cần là những tín hữu biết yêu mến, biết cầu nguyện và biết góp ý trong tinh thần hiệp thông.
Bởi cuối cùng, điều làm nên sức sống của Giáo hội không phải là những cuộc tranh cãi ồn ào trên mạng xã hội, mà là sự hiệp nhất trong Đức Kitô.
Và bất cứ ai gieo rắc chia rẽ, dù nhân danh điều gì, cũng đang đứng rất gần với ranh giới của một điều mà truyền thống Hội Thánh đã gọi bằng một cái tên rất rõ ràng: phá đạo.
💬 Bạn có Ý Kiến về Bài Viết Này:
👉 Tham Gia Thảo Luận: TẠI ĐÂY
