Bài viết được trích đăng từ VnExpress – một kênh thông tin chính thống với độ phủ rộng trong xã hội Việt Nam, phản ánh hành trình kéo dài nhiều năm trong tiến trình tuyên Chân phước cho linh mục Fx Trương Bửu Diệp. Từ góc nhìn báo chí, câu chuyện không chỉ dừng lại ở một hồ sơ Giáo hội, mà còn cho thấy ảnh hưởng âm thầm nhưng bền bỉ của đời sống đức tin Công giáo giữa lòng xã hội hôm nay.
Dưới đây là nội dung bài viết được chúng tôi trích đăng từ trang VnExpress, đã được điều chỉnh văn phong theo cách diễn đạt Công giáo cho phù hợp với cộng đoàn; bài viết gốc xin xem TẠI ĐÂY.
78 năm sau khi hy sinh bảo vệ đoàn chiên, linh mục Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp đã được Đức Thánh Cha công nhận là vị tử đạo, khép lại hành trình 13 năm lập hồ sơ với hàng chục nghìn trang tài liệu.
“Sự thẩm định nghiêm ngặt khiến quá trình kéo dài hơn một thập kỷ”, linh mục Carôlô Hồ Bặc Xái, nguyên Tổng Đại diện Giáo phận Cần Thơ – nguyên quản xứ giáo xứ Tắc Sậy (Cà Mau), nơi cha Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp từng phục vụ, cho biết.
Theo quy trình của Giáo hội Công giáo, hồ sơ tuyên Chân phước – tước hiệu dành cho những người đã qua đời, được nhìn nhận đã sống đời thánh thiện hoặc đã chịu tử đạo và có thể được các tín hữu tôn kính, đồng thời là bước thứ ba trong tiến trình phong thánh – phải trải qua nhiều giai đoạn thẩm định tại cấp giáo phận và tại Thánh Bộ liên hệ ở Vatican.
Tại Vatican, hồ sơ được các chuyên gia thần học và lịch sử nghiên cứu kỹ lưỡng trước khi được trình lên Hội đồng Hồng y và các Tổng Giám mục để bỏ phiếu. Một vị được chỉ định trình bày hồ sơ, kèm theo cơ chế giám sát chặt chẽ nhằm bảo đảm tính khách quan. Nếu phát hiện có sai lệch hoặc dấu hiệu thiếu trung thực, tiến trình có thể bị đình lại hoặc hủy bỏ.
Quyết định sau cùng thuộc về Đức Giáo hoàng. Toàn bộ tiến trình không có thời hạn cố định, nên các giáo phận không thể biết trước khi nào sẽ có kết quả.
“Trong thời gian chờ đợi phản hồi từ Tòa Thánh, chúng tôi rất hồi hộp vì không biết hồ sơ sẽ được đánh giá ra sao”, ngài chia sẻ, và niềm vui đã vỡ òa khi nhận được tin cha Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp được công nhận là vị tử đạo.
Linh mục Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp sinh ngày 01/01/1897 tại họ đạo Cồn Phước (nay thuộc tỉnh An Giang). Ngài đã trải qua 27 năm tu học tại Tiểu chủng viện Cù Lao Giêng và Đại chủng viện Nam Vang trước khi được lãnh nhận chức linh mục. Năm 1930, ngài được sai về coi sóc giáo xứ Tắc Sậy, thuộc Giáo phận Cần Thơ.
Trong đời sống mục vụ, ngài được biết đến với đời sống đơn sơ, tận tụy chăm sóc đoàn chiên, đặc biệt quan tâm đến những người nghèo khổ. Vào tháng 3 năm 1946, ngài đã bị sát hại khi đứng ra bảo vệ giáo dân trong bối cảnh chiến sự. Từ đó, nhiều người tôn kính ngài như một chứng nhân anh dũng của đức tin.
Trải qua nhiều thập niên, nơi an táng phần mộ của ngài tại nhà thờ Tắc Sậy (Cà Mau) đã trở thành điểm hành hương quen thuộc của đông đảo tín hữu trong và ngoài nước.
Tiến trình lập hồ sơ xin tuyên Chân phước được khởi sự từ ngày 15/8/2011, bắt nguồn từ lòng sùng kính bền bỉ của cộng đoàn tín hữu dành cho ngài. Để thực hiện, Giáo phận Cần Thơ đã thành lập Ban Phong thánh với khoảng 10 thành viên, gồm cáo thỉnh viên, ủy ban lịch sử, nhóm lục sự, cùng hai chuyên viên giáo luật từ Canada hỗ trợ. Nhiệm vụ của ban là thu thập, kiểm chứng và hệ thống hóa toàn bộ tư liệu liên quan đến cuộc đời và cái chết của vị linh mục từng coi sóc giáo xứ Tắc Sậy.
Theo linh mục Carôlô Hồ Bặc Xái, cuộc điều tra tập trung vào ba tiêu chí cốt lõi: liệu ngài có thực sự hy sinh vì đức tin; cái chết của ngài có thể được công nhận là tử đạo; và lòng sùng kính của các tín hữu có chân thực, bền bỉ hay không. Đây là những điều kiện thiết yếu trong tiến trình tuyên Chân phước của Giáo hội.
Quá trình thu thập tư liệu gặp nhiều khó khăn. Do hoàn cảnh chiến tranh, nhiều giấy tờ, ghi chép liên quan đến cha Diệp đã bị thất lạc hoặc không còn nguyên vẹn. Trong suốt 6 năm, ủy ban lịch sử đã tìm kiếm tại nhiều nơi trong và ngoài nước, từ Cồn Phước (An Giang) – nơi ngài sinh ra, đến Nam Vang (Campuchia) – nơi ngài tu học, rồi giáo xứ Hố Trư và Tắc Sậy – nơi ngài phục vụ.
Đồng thời, các thành viên cũng tra cứu văn khố của Hội Thừa sai Paris tại Pháp nhằm tìm kiếm thêm bút tích và hồ sơ lưu trữ.
Song song với việc thu thập tư liệu, công việc xác minh nhân chứng cũng được tiến hành cẩn trọng. Ban Phong thánh đã phỏng vấn 23 người, gồm cả giáo dân và người ngoài Công giáo; trong đó có 13 người là nhân chứng trực tiếp và 10 người thuật lại từ các nhân chứng gốc. Tất cả đều tuyên thệ về tính trung thực trước khi cung cấp lời khai.
Những nhân chứng quan trọng nhất là hai cụ bà ngoài 80 tuổi – một sống tại Hoa Kỳ, một tại Cái Răng (Cần Thơ) – từng bị bắt cùng cha Diệp. Lời kể của các cụ đã góp phần làm sáng tỏ những diễn biến trước khi ngài bị sát hại vào tháng 3 năm 1946.
Từ các lời khai và tài liệu thu thập được, giáo phận đã tiến hành đối chiếu và thẩm định từ nhiều nguồn khác nhau. Linh mục Phêrô Vũ Văn Hài, Tổng Đại diện Giáo phận Cần Thơ, nhận định: “Các chứng cứ cho thấy cha Diệp đã bảo vệ giáo dân, bị bắt và đã hiến mạng sống mình thay cho họ.”
Giai đoạn điều tra cấp giáo phận kết thúc vào ngày 21/01/2017. Hồ sơ dày hàng chục nghìn trang sau đó được chuyển sang Vatican để tiếp tục thẩm định. Bảy năm sau, sắc lệnh công nhận sự tử đạo được ban hành, mở ra tiến trình tuyên Chân phước.
Thánh lễ tuyên Chân phước cho linh mục Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp dự kiến sẽ được cử hành vào ngày 02/7 tại Trung tâm Hành hương Tắc Sậy, do Đức Hồng y Luis Antonio G. Tagle chủ sự, với sự tham dự của hơn 100.000 tín hữu.
Theo Hội đồng Giám mục Việt Nam, tại Việt Nam hiện có 117 vị tử đạo đã được tuyên Chân phước và Hiển thánh, bao gồm các giám mục, linh mục, giáo dân và các nhà truyền giáo, chủ yếu trong giai đoạn 1644–1883. Vị tử đạo đầu tiên được tuyên Chân phước là thầy giảng Anrê Phú Yên vào năm 2000.
Chúc Ly – Đình Văn | VNExpress
✍️ Bạn có ý kiến hoặc lập luận với bài viết, vui lòng bình luận tại đây: Tin Công Giáo 24h